AHA و BHA چیستند؟ تفاوت و کاربرد هرکدام برای پوست
اگر به محصولات مراقبت از پوست علاقه داشته باشید، احتمالاً با نامهای AHA و BHA روی انواع تونر، سرم، کرم و لایهبردار مواجه شدهاید. هر دو گروه از ترکیبات، نوعی لایهبردار شیمیایی هستند؛ اما عملکرد و کاربرد آنها کاملاً یکسان نیست.
بهطور کلی، AHA بیشتر روی سطح پوست فعالیت میکند و میتواند برای بهبود بافت، کدری، خشکی و برخی مشکلات مربوط به لک مفید باشد. در مقابل، BHA محلول در چربی است و میتواند به داخل منافذ نفوذ کند؛ به همین دلیل بیشتر برای پوستهای چرب، منافذ مسدود و جوشهای سرسیاه مورد توجه قرار میگیرد.
اما آیا AHA برای پوست شما مناسبتر است یا BHA؟ آیا میتوان هر دو را با هم استفاده کرد؟ و از چه زمانی باید لایهبرداری را شروع کرد؟
در این مقاله با تفاوت AHA و BHA و روش صحیح استفاده از آنها آشنا میشویم.
AHA چیست؟
AHA مخفف عبارت Alpha Hydroxy Acids به معنی «آلفا هیدروکسی اسیدها» است.
AHAها گروهی از اسیدهای لایهبردار هستند که بیشتر روی سطح پوست فعالیت میکنند و با کمک به جدا شدن سلولهای مرده پوست، میتوانند ظاهر پوست را صافتر و یکدستتر کنند.
برخی از شناختهشدهترین AHAها عبارتاند از:
- گلیکولیک اسید (Glycolic Acid)
- لاکتیک اسید (Lactic Acid)
- ماندلیک اسید (Mandelic Acid)
- سیتریک اسید (Citric Acid)
البته عملکرد و قدرت این ترکیبات یکسان نیست و اندازه مولکول، غلظت و فرمول محصول میتواند روی میزان اثرگذاری و تحریک پوست تأثیر داشته باشد.
BHA چیست؟
BHA مخفف Beta Hydroxy Acid به معنی «بتا هیدروکسی اسید» است.
در محصولات مراقبت از پوست، معروفترین BHA، سالیسیلیک اسید (Salicylic Acid) است.
برخلاف AHAها، سالیسیلیک اسید محلول در چربی است. این ویژگی باعث میشود بتواند در محیط چرب منافذ پوست نفوذ کند و به پاک شدن تجمع چربی و سلولهای مرده درون منافذ کمک کند.
به همین دلیل BHA معمولاً برای افرادی که پوست چرب، منافذ مسدود یا جوشهای سرسیاه دارند، گزینه جذابی است.
تفاوت AHA و BHA چیست؟
مهمترین تفاوت این دو گروه به محل و نحوه عملکرد آنها مربوط میشود.
|
ویژگی |
AHA |
BHA |
|
نوع لایهبردار |
آلفا هیدروکسی اسید |
بتا هیدروکسی اسید |
|
نمونه شناختهشده |
گلیکولیک و لاکتیک اسید |
سالیسیلیک اسید |
|
حلالیت |
محلول در آب |
محلول در چربی |
|
محل فعالیت اصلی |
سطح پوست |
سطح پوست و داخل منافذ |
|
مناسب برای |
کدری، بافت ناصاف، خشکی و برخی لکها |
پوست چرب، منافذ مسدود و جوشهای سرسیاه |
|
احتمال خشکی و تحریک |
بسته به نوع و غلظت محصول |
بسته به نوع و غلظت محصول |
البته این جدول یک مقایسه کلی است و نتیجه استفاده به نوع پوست، غلظت ماده فعال و فرمول محصول بستگی دارد.
AHA برای چه پوستی مناسب است؟
AHA میتواند برای افرادی که با مشکلاتی مانند موارد زیر مواجه هستند مفید باشد:
- پوست کدر
- بافت ناصاف پوست
- خشکی و زبری سطحی
- برخی لکها و ناهمگونیهای رنگ پوست
- خطوط ظریف ناشی از آسیبهای پوستی و افزایش سن
AHA با کمک به حذف سلولهای مرده سطح پوست میتواند باعث شود پوست نرمتر و روشنتر به نظر برسد.
BHA برای چه پوستی مناسب است؟
BHA بهخصوص برای پوستهای چرب و مستعد جوش کاربرد دارد.
سالیسیلیک اسید میتواند به باز شدن منافذ مسدود و کاهش تجمع چربی و سلولهای مرده کمک کند.
به همین دلیل ممکن است برای مواردی مانند:
- جوشهای سرسیاه
- جوشهای سرسفید
- منافذ مسدود
- پوست چرب
- ناهمواریهای مرتبط با تجمع سلولهای مرده
مناسب باشد.
AHA برای لک صورت خوب است؟
AHAها میتوانند با افزایش لایهبرداری سطحی پوست به بهبود ظاهر برخی لکها و ناهمگونیهای رنگ پوست کمک کنند.
برای مثال، گلیکولیک اسید و لاکتیک اسید در بسیاری از محصولات مراقبت از پوست با هدف بهبود بافت و ظاهر ناهمگون پوست استفاده میشوند.
اما اگر لکهای پوستی شدید، مقاوم یا ناشناخته دارید، بهتر است ابتدا علت لک توسط متخصص پوست بررسی شود. استفاده بیش از حد از لایهبردارها میتواند باعث تحریک پوست شود و در برخی افراد التهاب و تیرگی پس از التهاب را تشدید کند.
BHA برای جوش و جوش سرسیاه
یکی از معروفترین کاربردهای BHA، کمک به مراقبت از پوستهای مستعد آکنه است.
سالیسیلیک اسید میتواند به جدا شدن سلولهای مرده و باز شدن منافذ کمک کند و به همین دلیل در بسیاری از محصولات ضدجوش استفاده میشود.
اما BHA درمان همه انواع آکنه نیست. اگر جوشها شدید، دردناک، کیستی یا گسترده هستند، بهتر است به جای استفاده مداوم از لایهبردارهای مختلف، با متخصص پوست مشورت کنید.
گلیکولیک اسید چیست؟
گلیکولیک اسید یکی از شناختهشدهترین اعضای خانواده AHA است.
این ماده به دلیل اندازه مولکولی نسبتاً کوچک، توانایی نفوذ و لایهبرداری مؤثری دارد و در محصولات مختلف برای بهبود:
- بافت پوست
- کدری
- ظاهر لکها
- خطوط ظریف
- زبری سطح پوست
استفاده میشود.
اما همین ویژگی میتواند باعث شود در بعضی افراد، بهخصوص در غلظتهای بالاتر، احتمال تحریک پوست افزایش پیدا کند.
لاکتیک اسید چیست؟
لاکتیک اسید نیز یکی از AHAهای پرکاربرد است.
این ترکیب علاوه بر خاصیت لایهبرداری، در برخی محصولات به دلیل ویژگیهای آبرسانی آن نیز مورد توجه قرار میگیرد.
در مقایسه با برخی AHAهای قویتر، محصولات حاوی لاکتیک اسید ممکن است برای بعضی افراد انتخاب ملایمتری باشند؛ با این حال، میزان تحریک همچنان به غلظت و فرمول محصول و حساسیت پوست بستگی دارد.
ماندلیک اسید چیست؟
ماندلیک اسید یکی دیگر از AHAهاست که به دلیل اندازه مولکولی بزرگتر نسبت به گلیکولیک اسید، معمولاً با سرعت نفوذ پایینتری عمل میکند.
به همین دلیل برخی افراد با پوست حساس یا کسانی که تازه میخواهند لایهبردارهای شیمیایی را شروع کنند، محصولات حاوی ماندلیک اسید را بهعنوان گزینهای ملایمتر در نظر میگیرند.
البته «ملایمتر» به معنی بدون احتمال تحریک نیست.
سالیسیلیک اسید چیست؟
سالیسیلیک اسید شناختهشدهترین BHA در محصولات مراقبت از پوست است.
این ترکیب محلول در چربی است و میتواند به داخل منافذ نفوذ کند. به همین دلیل بیشتر در محصولاتی استفاده میشود که برای پوست چرب و مستعد جوش طراحی شدهاند.
سالیسیلیک اسید همچنین دارای خواص ضدالتهابی است و در محصولات مخصوص آکنه کاربرد زیادی دارد.
AHA بهتر است یا BHA؟
پاسخ این سؤال به نوع پوست و هدف شما بستگی دارد.
اگر هدف شما:
صافتر شدن بافت پوست، کاهش کدری و بهبود ظاهر برخی لکها است، AHA میتواند گزینه مناسبی باشد.
اگر هدف شما:
کنترل چربی، کمک به پاک شدن منافذ و کاهش جوشهای سرسیاه است، BHA معمولاً انتخاب مناسبتری است.
بنابراین نمیتوان گفت AHA همیشه بهتر از BHA است یا برعکس.
آیا میتوان AHA و BHA را با هم استفاده کرد؟
بله، در برخی روتینها میتوان از هر دو استفاده کرد؛ اما این به معنی استفاده همزمان و روزانه از هر دو نیست.
ترکیب چند لایهبردار میتواند احتمال:
- خشکی
- قرمزی
- سوزش
- پوستهپوسته شدن
- آسیب به سد دفاعی پوست
را افزایش دهد.
اگر تازه میخواهید لایهبرداری را شروع کنید، بهتر است ابتدا یکی از این ترکیبات را انتخاب کنید و واکنش پوست خود را بررسی کنید.
بعد از سازگاری پوست، در صورت نیاز میتوان با برنامهریزی دقیقتری از ترکیبات دیگر استفاده کرد.
آیا AHA و BHA را میتوان با رتینول استفاده کرد؟
رتینول نیز یک ماده فعال مهم در مراقبت از پوست است و استفاده همزمان آن با لایهبردارهای شیمیایی ممکن است برای بعضی افراد باعث تحریک قابل توجه پوست شود.
به همین دلیل، بهخصوص برای افرادی که تازه مصرف رتینول یا اسیدها را شروع کردهاند، بهتر است همه مواد فعال را در یک روتین شبانه روی هم قرار ندهند.
یک روش ساده میتواند این باشد که مواد فعال را در شبهای مختلف استفاده کنید.
برای مثال:
شب اول: رتینول
شب دوم: استراحت و آبرسانی
شب سوم: AHA یا BHA
شب چهارم: استراحت و آبرسانی
این برنامه فقط یک نمونه کلی است و باید با توجه به نوع پوست و محصولات مورد استفاده تنظیم شود.
آیا AHA و BHA پوست را نازک میکنند؟
این تصور که لایهبردارها با مصرف صحیح پوست را بهطور دائمی «نازک» میکنند، دقیق نیست.
لایهبرداری باعث جدا شدن سلولهای مرده سطح پوست میشود و میتواند ظاهر پوست را صافتر و یکدستتر کند.
اما مصرف بیش از حد یا نادرست لایهبردارها میتواند سد دفاعی پوست را مختل کرده و باعث التهاب، خشکی و حساسیت شود.
بنابراین مشکل اصلی معمولاً استفاده نادرست و افراطی است، نه استفاده صحیح از یک لایهبردار مناسب.
عوارض AHA و BHA چیست؟
هر دو گروه میتوانند در بعضی افراد باعث تحریک پوست شوند.
عوارض احتمالی شامل:
- قرمزی
- خشکی
- سوزش
- خارش
- پوستهریزی
- حساس شدن پوست
است.
احتمال بروز این عوارض به غلظت محصول، دفعات مصرف، نوع پوست و ترکیب سایر محصولات روتین بستگی دارد.
اگر پوست شما بعد از استفاده دچار سوزش شدید یا التهاب قابل توجه شد، بهتر است مصرف محصول را متوقف کنید.
چگونه AHA یا BHA را وارد روتین پوستی کنیم؟
اگر تاکنون از اسیدهای لایهبردار استفاده نکردهاید، بهتر است با احتیاط شروع کنید.
۱. یک محصول انتخاب کنید
در ابتدای کار، استفاده همزمان از چند محصول لایهبردار ضروری نیست.
۲. با دفعات کم شروع کنید
به جای استفاده روزانه، ابتدا محصول را با فاصله بیشتری استفاده کنید و واکنش پوست را بررسی کنید.
۳. از مقدار توصیهشده بیشتر استفاده نکنید
افزایش مقدار یا دفعات مصرف باعث نمیشود نتیجه سریعتر ایجاد شود.
۴. از مرطوبکننده استفاده کنید
یک مرطوبکننده مناسب میتواند به حفظ رطوبت و سلامت سد پوستی کمک کند.
۵. در طول روز ضدآفتاب بزنید
محافظت در برابر نور خورشید بخش مهمی از روتین مراقبت از پوست است، بهخصوص زمانی که از محصولات لایهبردار استفاده میکنید.
AHA یا BHA برای پوست خشک؟
اگر پوست خشکی دارید، انتخاب لایهبردار باید با احتیاط بیشتری انجام شود.
در برخی افراد، AHAهای ملایم و با غلظت مناسب میتوانند برای بهبود زبری و پوستههای سطحی مفید باشند؛ اما مصرف بیش از حد میتواند خشکی را تشدید کند.
اگر پوست شما خشک و حساس است، بهتر است قبل از شروع لایهبرداری قوی، وضعیت سد پوستی را بهبود دهید و از ترکیبات مرطوبکننده و ترمیمکننده استفاده کنید.
AHA یا BHA برای پوست چرب؟
برای پوست چرب، BHA بهخصوص سالیسیلیک اسید معمولاً گزینه محبوبتری است.
دلیل آن توانایی سالیسیلیک اسید در نفوذ به محیط چرب منافذ و کمک به پاک شدن تجمع چربی و سلولهای مرده است.
با این حال، پوست چرب نیز ممکن است در اثر لایهبرداری بیش از حد دچار تحریک و خشکی شود.
AHA یا BHA برای پوست حساس؟
اگر پوست حساسی دارید، انتخاب لایهبردار باید بسیار محتاطانه باشد.
بهتر است از محصولات با غلظت پایینتر و دفعات کمتر شروع کنید و ابتدا واکنش پوست را بررسی کنید.
اگر پوست شما دچار روزاسه، اگزما، التهاب فعال یا آسیب به سد پوستی است، بهتر است قبل از استفاده از اسیدهای لایهبردار با متخصص پوست مشورت کنید.
بهترین زمان استفاده از AHA و BHA
بسیاری از محصولات حاوی AHA یا BHA را میتوان در روتین شبانه استفاده کرد.
با این حال، دستور مصرف روی بستهبندی محصول را در اولویت قرار دهید؛ زیرا غلظت و فرمول محصولات مختلف با یکدیگر متفاوت است.
در روتین شبانه میتوان بهطور کلی از این ترتیب استفاده کرد:
شوینده → لایهبردار → آبرسان → مرطوبکننده
البته ترتیب دقیق میتواند بر اساس محصول و بافت آن متفاوت باشد.
بعد از AHA و BHA چه محصولاتی استفاده کنیم؟
بعد از لایهبردار بهتر است روتین را ساده نگه دارید.
محصولات حاوی ترکیبات آبرسان و مرطوبکننده میتوانند انتخاب مناسبی باشند.
برای مثال:
- هیالورونیک اسید
- گلیسیرین
- سرامیدها
- مرطوبکنندههای مناسب نوع پوست
در مقابل، بهتر است از قرار دادن چند ماده فعال قوی روی پوست در یک زمان خودداری کنید؛ مخصوصاً اگر پوست شما حساس است.
ضدآفتاب در زمان استفاده از AHA و BHA
استفاده از ضدآفتاب در روتین روزانه اهمیت زیادی دارد.
لایهبرداری شیمیایی میتواند پوست را نسبت به نور خورشید حساستر کند و قرار گرفتن در معرض نور خورشید بدون محافظت مناسب میتواند احتمال آسیب پوستی و ایجاد یا تشدید لک را افزایش دهد.
بنابراین اگر از AHA یا BHA استفاده میکنید، در طول روز از ضدآفتاب با SPF مناسب و طیف گسترده استفاده کنید و در صورت نیاز آن را تمدید کنید.
چند بار در هفته از AHA یا BHA استفاده کنیم؟
هیچ عددی برای همه افراد مناسب نیست.
دفعات مصرف باید بر اساس:
- نوع پوست
- غلظت محصول
- نوع اسید
- سایر مواد فعال موجود در روتین
- میزان تحمل پوست
تعیین شود.
برای شروع، معمولاً دفعات کم انتخاب محتاطانهتری است. اگر پوست بدون قرمزی، سوزش یا خشکی قابل توجه محصول را تحمل کرد، میتوان طبق دستور محصول و نیاز پوست ادامه داد.
اشتباهات رایج در استفاده از AHA و BHA
استفاده روزانه از همان ابتدا
پوست ممکن است به مرور به لایهبرداری عادت کند. شروع تدریجی احتمال تحریک را کاهش میدهد.
استفاده همزمان از چند اسید
ترکیب چند محصول لایهبردار بدون برنامه میتواند باعث تحریک پوست شود.
استفاده بیش از حد برای از بین بردن جوش
جوش بیشتر به معنی نیاز به لایهبرداری بیشتر نیست. مصرف افراطی میتواند التهاب را تشدید کند.
فراموش کردن مرطوبکننده
لایهبرداری بدون توجه به رطوبت پوست میتواند خشکی و تحریک را افزایش دهد.
استفاده نکردن از ضدآفتاب
محافظت در برابر نور خورشید یکی از مهمترین بخشهای مراقبت از پوست است.
AHA و BHA؛ کدام را انتخاب کنیم؟
اگر بخواهیم خیلی ساده تصمیم بگیریم:
پوست کدر و بافت ناصاف → AHA
خشکی و زبری سطحی → AHA ملایم
پوست چرب → BHA
جوش سرسیاه و منافذ مسدود → BHA
لک و ناهمگونی رنگ پوست → برخی AHAها میتوانند مفید باشند
پوست حساس → استفاده با احتیاط و ترجیحاً با مشورت متخصص
البته این تقسیمبندی قطعی نیست و انتخاب نهایی باید بر اساس شرایط پوست و فرمول محصول انجام شود.
جمعبندی
AHA و BHA هر دو از لایهبردارهای شیمیایی پرکاربرد در مراقبت از پوست هستند، اما کاربرد آنها یکسان نیست.
AHAها مانند گلیکولیک اسید، لاکتیک اسید و ماندلیک اسید بیشتر روی سطح پوست فعالیت میکنند و میتوانند برای بهبود ظاهر کدری، زبری، بافت پوست و برخی لکها مفید باشند.
BHA که معروفترین نوع آن سالیسیلیک اسید است، به دلیل محلول بودن در چربی میتواند درون منافذ نفوذ کند و به همین دلیل بیشتر برای پوست چرب، منافذ مسدود و جوشهای سرسیاه مورد استفاده قرار میگیرد.
مهمتر از انتخاب بین AHA و BHA، روش صحیح استفاده است. شروع با دفعات کم، استفاده از مرطوبکننده، پرهیز از ترکیب بیبرنامه چند ماده فعال و استفاده روزانه از ضدآفتاب میتواند به کاهش احتمال تحریک پوست کمک کند.
اگر پوست شما حساس، ملتهب یا مستعد لک است، بهتر است پیش از استفاده از لایهبردارهای قوی با متخصص پوست مشورت کنید.
سوالات متداول
AHA چیست؟
AHA گروهی از اسیدهای لایهبردار مانند گلیکولیک، لاکتیک و ماندلیک اسید است که بیشتر روی سطح پوست فعالیت میکنند.
BHA چیست؟
BHA نوعی لایهبردار است که شناختهشدهترین نمونه آن سالیسیلیک اسید است. این ماده محلول در چربی است و میتواند به داخل منافذ نفوذ کند.
AHA بهتر است یا BHA؟
به نوع پوست و هدف شما بستگی دارد. AHA بیشتر برای بافت و کدری پوست و BHA بیشتر برای پوست چرب و منافذ مسدود کاربرد دارد.
آیا میتوان AHA و BHA را با هم استفاده کرد؟
بله، اما ترکیب آنها میتواند احتمال تحریک پوست را افزایش دهد. بهتر است بهخصوص در ابتدای کار، با یکی از آنها شروع کنید.
برای جوش سرسیاه AHA بهتر است یا BHA؟
BHA، بهخصوص سالیسیلیک اسید، معمولاً انتخاب مناسبتری برای جوشهای سرسیاه و منافذ مسدود است.
آیا AHA و BHA پوست را نازک میکنند؟
استفاده صحیح از لایهبردارها به معنای نازک شدن دائمی پوست نیست، اما مصرف بیش از حد میتواند سد دفاعی پوست را مختل و باعث خشکی و التهاب شود.
آیا هنگام استفاده از AHA و BHA باید ضدآفتاب بزنیم؟
بله. استفاده روزانه از ضدآفتاب بخش مهمی از مراقبت از پوست است، بهخصوص هنگام استفاده از محصولات لایهبردار.
نظر کاربران
0 نظر تاییدشده